Lumi Ishem, katastrofe ekologjike ne Tirane

[Edvin]

Lumi Ishem formohet nga bashkimi i lumit te Lanes, Tirane, Terkuzes e Zezes. 2 lumenjte e pare, Lana e Tirana jane aq te ndotur saqe nuk mund te quhen me lumenj, por kanale te ujrave teper helmues. Gjate rrjedhjes se tij, lumi Ishem pershkon rrethin e Tiranes e te Durresit, deri ne grykederdhjen e tij afer lagunes se Patokut. Ujrat e tij jane aq te ndotur, saqe te mbjellat e ujitura me keto ujra thahen e vyshken. NUk ka asnje gjallese invertebrore qe jeton ne lumin Ishem, pervec algave qe durojne ndotjen dhe ndonje miu kanalesh tek tuk. Per peshq as qe behet fjale. Problemi eshte edhe me i madh duke menduar zonen e vdekur qe ai zhvillon ne detin Adriatik dhe ndotjen qe sjell per ujin e detit ku jo pak larg grykederdhjes bejne plazh me mijera plazhiste.
I gjithe problemi per lumin Ishem vjen nga Lana dhe lumi i Tiranes. Keto dy lumenj mbledhin ujrat e zeza te pothuajse 900 000 banoreve, ujrat industriale te zones me te zhvilluar te Shqiperise, si dhe mbeturinat njerezore te gjithe Babrruse, Bathores, Kamzes, Tiranes e Kasharit. Edhe sa kohe do te vazhdoje kjo katastrofe? Kete nuk e dime, pervec planeve te vecante qe behen per Lanen e Lumin e Tiranes. Instituti i Politikave Mjedisore ka filluar nje projekt pilot per kete gje, duke ndertuar nje wetland (ligatine) per trajtimin e dy prej mijera rrjedhjeve qe ndosin lumin e Tiranes.
Detaje te shkurtra te projektit jane ketu:
http://iep-al.org/index.php?option=com_ ... &Itemid=88

[Edvin]

Holokaust biodiversiteti ne Ishem!
Ndotja e lumit Ishëm, Haxhiu: Po humbet biodiversiteti
16.09.2009
»
• Nga Besian Ajazi
Situatë alarmante në grykderdhjen e lumit Ishëm në detin Adriatik. Cdo ditë, mijëra gjallesa ujore ngrodhin për shkak të ndotjes së ujit: Profesor Idriz Haxhiu e krahason situatën me një holokaust të biodiversitetit. Version multimedial i ketij lajmi

TIRANE- Situatë alarmante në grykderdhjen e lumit Ishëm në detin Adriatik. Cdo ditë, mijëra gjallesa ujore ngrodhin për shkak të ndotjes së ujit. NEwS24 nëpërmjet pamjeve eksluzive sjell dëshminë e kësaj ndotjeje që profesor Idriz Haxhiu e krahason me një holokaust të biodiversitetit. Profesor Haxhiu thotë se autoritetet duhet të përcaktojnë shkaqet të cilat sjellin ngordhjen jo natyrale të këtyre gjallesave.
Dëshmia që vjen nga pamjet eksluzive që News24 ka marrë nga vendngjarja tregon qartë gjendjen në të cilën ndodhet një pjesë e bregetit Adriatik, gjendje të cilën profesor doktor Idriz Haxhiu e krahason me një holokaust të biodiversitetit. Mijëra gjallesa ujore të llojeve të ndryshme nxirren pa jetë në breg të detit për shkak të ndotjes së Lumit Ishëm, uji i të cilit derdhet në detin Adriatik.

“Nga matjet që bëmë rezulton që në një metër katror 12.277 gjallesa të ngordhura prej të cilave dominojnë ato që janë të parritura. Këtu ka midhje të ngordhura dhe gafore të vogla. Ajo që bie në sy është që gjallesat e vogla të porsalindura kanë një ngordhje të pakonceptueshme. Detit i duhen bërë analiza të sasisë së oksigjenit, analiza për kimikate të ndryshme për të gjetur saktësisht faktorët që kanë cuar në këtë katastrofë ekologjike” shpjegon profesori Idriz Haxhiu.
Banorët e zonës që aktivitet të vetëm për të mbijetuar kanë peshkimin, thonë që ndotja ka sjellë dëmtimin e këtij sektori. (e.n/BalkanWeb)

[Edvin]

Wetland artificial, kunder ndotjeve ne lumin e Tiranes
Gazeta Shqip

Deri ne vitin 2012, bashkia e kryeqytetit synon qe te reduktoje ndotjen ne lumin e Tiranes, permes ndertimit te nje impianti pastrimi, ose sic njihet ndryshe nje wetlandi artificial.
“Ky do te jete projekti i pare i reduktimit te ndotesve me kete metode trajtimi dhe do te jete dhe shtysa per te realizuar impiante te tilla trajtimi te ujerave te ndotura urbane”, shprehen perfaqesues te Bashkise se Tiranes. Sipas tyre, objektivi i ketij projekti eshte reduktimi i ndotesve organike ne rrjedhen e poshtme te lumit te Tiranes permes ndertimit te ketij mini impianti. Ata shtojne se krijimi i nje wetlandi qe do te rrise biodiversitetin ne lumin e Tiranes do te shtoje edhe numrin e specieve qe rriten ne keto ujera. Po keshtu, theksohet se per here te pare ne Shqiperi do te implementohet nje metode trajnimi per ujerat e ndotura urbane, i cili do te sherbeje si projekt pilot per projekte te ngjashme ne te ardhmen. Nje nder pikat ku do te fokusohen pergatitjet per realizimin e ketij projekti eshte edhe rritja e ndergjegjesimit publik per reduktimin e ndotesve dhe per perfitimet qe sjell ky trajtim. Grupet e targetuara do te jene banore te zones, afer se ciles do te ndertohet impianti, te cilet ndikojne direkt ne shkarkimin e ujerave te ndotura ne lume. Por, pjese e ketij targetimi do te jene edhe politikeberesit dhe vendimmarresit e zones si perfaqesuesit e qeverisjes lokale, bashkia, apo OJF te ndryshme. Ata jane serish grupe me ndikim ne kete projekt. Gjithashtu, te prekur indirekt do te jene dhe njesite e tjera qeverisese, si dhe OJF-te.
Lumi i Tiranes paraqet nje ndotje te nje shkalle shume te larte gje qe e ka demtuar seriozisht ekosistemin e tij. Shume specie qe me pare gjallonin ne kete lume tashme jane zhdukur duke ia lene vendin ndotjes organike dhe inorganike qe derdhet mbi te, si ne nje depozite mbetjesh urbane.

[Edvin]

http://bw.balkanweb.com/videoAlbum/popup.php?vIDCategoria=47&IDVideo=3158&va_id_video=3158

Video qe paraqet ndotjen katastrofale te Lumit Ishem.

[Edvin]

Ja dhe pamjet me te fundit te ndotjes se bregdetit nga Lumi Ishem...

http://www.youtube.com/watch?v=ZkHB5G6Z5wg

[Edvin]

Banorët e Krujës: Ndotja e lumit Zezë, burim infeksionesh
Banorët e Krujës: Ndotja e lumit Zezë, burim infeksioneshKRUJE- Lumenjë mbeten pasuri natyrore, vecanërisht kur kalojnë përmes qyteteve të mbipopulluara sikurse ndodh mbi lumin Zezë i cili përshkon qytetin e Krujës.
Në vend që lumi të ofrojë një pamje më të këndshme qytetit, ai duket si një varg mbeturinash në lëvizje. Më të shqetësuarit nga kjo situatë janë vetë banorët të cilët ankohen se ndotja e lumit me mbeturina po bëhet shkak për sëmundjet infektive që prekin fëmijët.

Gjendja duket emergjente, mbeturinat kanë mbuluar tërësisht pjesët e gjelbërta në anë të lumit. Por jo vetëm kaq, gjatë rrjedhës së lumit nuk ka asnjë tabelë që ndalon hedhjen e mbeturinave dhe kërkojnë mbrojtjen e tij.
(e.n/News24/BalkanWeb)

[Edvin]

Bregu i lumit rrezik serioz për kryeqytetin, 13 herë më i ndotur se normat e BE

Gazeta Sot
Ambientalistët: Lana e Tirana janë aq të ndotur, saqë mund të quhen kanale të ujërave tepër helmues

Lumi i Tiranës, ose i njohur ndryshe si bregu i lumit i cili ndodhet në mes të metropolit, është 13 herë më i ndotur se normat e lejuara nga BE. Fekalet të cilat duket sikur kanë zaptuar të gjithë zonën dhe duket se do të mbërrijnë deri në shtëpitë e banorëve që

jetojnë në këtë zonë, pothuajse kanë mbuluar gjithçka. Studimi paraprak i gjendjes mjedisore që u bë më 9 shkurt të 2010-ës, nga ekipi i ekspertëve të fakultetit i Shkencave, por edhe nga Universiteti i Tiranës nxori të dhëna alarmuese për ujërat e lumit të Tiranës dhe tregoi urgjencën me të cilën duhet vepruar për ndalimin e shkarkimeve të ujërave urbane të patrajtuara në Lumin e Tiranës. Studimi tregoi se vlerat e nitriteve në ujërat e Lumit të Tiranës dhe ujërave urbanë që derdhen në të janë nga 4 deri në 32 herë më të larta sesa vlerat e direktivës së BE-së për peshqit 44(2006), ndërsa vlerat e koliformeve të quajtura ndryshe fekale të cilat kanë mbuluar ujërat e lumit të Tiranës janë 13 herë më të larta se sa standardet e BE-së. Në lidhje me reduktimin e gjallërimin e gjallesave që do të përmirësonin e mjedisin në këtë zonë gjatë muajit të kaluar ka përfunduar edhe një projekt për ndërtimin e një ligatine e ideuar nga Instituti u Politikave Mjedisore për reduktimin e Ushqyesve të ujërave të Lumit të Tiranës. Drejtori i kësaj Organizate Edvin Pacara ka deklaruar për gazetën “SOT” se ky projekt I cili tashmë ka përfunduar që prej një muaji është i pari i këtij lloji në vendin tonë. Përsa i përket ligatinës dhe ndihmës që jep ajo në uljen e reduktimit të mjedisit, dhe të ndotjes nga specialistët. Sipas studimit që kanë bërë organizatat mjedisore, Lumi Ishëm formohet nga bashkimi i lumit të Lanës, në Tiranë, me degën e lumit të quajtur Tërkuza e Zezë. 2 lumenjtë e parë, Lana e Tirana janë aq të ndotur saqë nuk mund të quhen më lumenj, por kanale të ujërave tepër helmues. Gjatë rrjedhjes së tij, lumi Ishëm përshkon rrethin e Tiranës e të Durrësit, deri në grykëderdhjen e tij afër lagunës së Patokut. Ujërat e tij janë aq të ndotur, saqë të mbjellat e ujitura me këto ujëra thahen e vyshken.

Ndotja
Në lumin e Tiranës nuk ka asnjë gjallesë invertebrore që jeton në lumin Ishëm, përveç algave që durojnë ndotjen dhe ndonjë miu kanalesh tek tuk. Për peshq as që bëhet fjalë. Problemi është edhe më i madh duke menduar zonën e vdekur që ai zhvillon në detin Adriatik dhe ndotjen që sjell për ujin e detit ku jo pak larg grykëderdhjes bëjnë plazh me mijëra plazhistë. I gjithë problemi për lumin Ishëm vjen nga Lana dhe lumi i Tiranës. Këto dy lumenj mbledhin ujërat e zeza të pothuajse 900 000 banorëve, ujërat industriale të zonës më të zhvilluar të Shqipërisë, si dhe mbeturinat njerëzore të gjithë Babrrusë, Bathores, Kamzës, Tiranës e Kasharit. Në lidhje me këtë Instituti i Politikave Mjedisore më bashkëpunim me Bashkinë e Tiranës ka zbatuar një projekt pilot për këtë gjë, duke ndërtuar një ëetland (ligatine) për trajtimin e dy prej mijëra rrjedhjeve që ndotin lumin e Tiranës.


Projekti
Ekolëvizja dhe Instituti u Politikave Mjedisore në partneritet me Bashkinë e Tiranës, kanë përfunduar Brenda këtij muaji projektin e parë në Shqipëri të reduktimit të ushqyesve që derdhen të patrajtuara në lumenj. Sipas specialistëve ligatina është ndërtuar në radhë të parë për të reduktuar ndotjen e krijuar nga Lumi i Tiranës. Kjo ligatinë do të shërbejë si një filtër biologjik për ujërat e ndotur që derdhen në lumë. Nga ana tjetër ndërtimi i kësaj ligatine do të rrisë biodiversitetin në brigjet e Lumit të Tiranës, dhe do tërheqë specia të ndryshme ujore bimësh e gjallesash. Gjithashtu ligatina do të shërbejë si zonë e gjelbër për ambientin përreth dhe një model studimi për Ambientalistët dhe studiuesit e mjedisit.


Statistikat
Tirana mban vendin e parë në listën e zezë të ndotjes së ajrit. Këtë e dëshmon rezultati i monitorimit, i kryer këto dy vitet e fundit nga organizata të huaja ambientaliste, të cilat kanë bërë studime të ndryshme për monitorimin e ajrit në botë dhe në rajon. Kështu, organizatat si "Eden" apo Unioni Botëror për ruajtjen e Natyrës UBRN, në studimin më të fundit kanë konstatuar se çdo mëngjes në Tiranë është i barabartë me 150 milionë grimca smogu për çdo frymëmarrje. Ndërkohë, grafiku i publikuar kohët e fundit për monitorimin e ajrit të kryeqyteteve në Evropë dhe në Botë, i kryer nga Këshilli Evropian, e cilëson Tiranën si një ndër vendet me ajrin më të ndotur. Sipas këtij grafiku, Tirana, për nga ndotja, radhitet e dyta pas Nju Delhit për sasinë e grimcave të ndotjes (PM10). Por, një tjetër studim i kryer kohët e fundit edhe nga organizata rajonale e mjedisit, flet gjithashtu për shifra tepër të larta të pluhurave në atmosferën urbane për territorin e kryeqytetit tonë.

Arta AGOLLI

[Edvin]

Ndotja, pushuesit braktisin plazhin e Bizës

DURRËS- Me qindra mijëra shishe plastike kanë mbuluar tërësisht plazhin e Bizës në kufirin midis Krujës dhe Durrësit. Ndotja është aq e madhe sa mijëra shishe plastike kanë zënë vendin e cadrave dhe shazlloneve të pushuesve që e frekuentonin dikur këtë plazh. Sipërfaqja e ndotur është aq e madhe sa plazhi, dikur një perlë e Adriatikut, sot nuk mund të shfrytëzohet nga pushuesit.

Dikur plazhi shfrytëzohej nga mijëra qytetarë nga Tirana, Durrësi, Kruja, Fushë Kruja, Laci e madje dhe nga Burreli e Peshkopia ndërsa sot ky plazh është katandisur në një gjendje mjerane me mjedis krejtësisht të ndotur nga mbetjet plastike që sjell Lumi Ishëm.

Sipas banorëve, burimi i ndotjes vjen nga Tirana ku pas ndotjes së lumit Ishëm, tashmë ndotja e tij po kalon në Adriatik.
(e.n/news24/BalkanWeb)

[Edvin]

Me datë 14-15 shtator u zhvillua takimi mes eksperteve të ujërave dhe trajtimit të ujërave në Hotel Tirane International në kuadrin e Programit Living Water Exchange, organizuar nga REC Shqipëri. Në këtë takim pat përfaqësues nga vendet fqinje me Shqipërinë (Mali i Zi, Kosova, Maqedonia) se bashku me përfaqësues nga qeveria shqiptare, UNDP, REC, GEF, Agjencitë Rajonale Mjedisore, dhe përfaqësues nga shoqëria civile. Gjatë takimit u dhanë një sërë prezantimesh dhe u zhvilluan diskutime rreth ndotjes së ujërave dhe sfidave që paraqet ulja e ushqyesve në ujëra, metodat e përdorura dhe situata në këtë fushë në Shqipëri, Mal i Zi, Kosovë, dhe Maqedoni.
Projekti “Ligatinë e Ndërtuar për Reduktimin e Ushqyesve në Ujërat e Lumit të Tiranës”, i zbatuar nga Ekolëvizja dhe Instituti i Politikave Mjedisore, me menaxher projekti Z. Edvin Pacara, u prezantua si një metode pilote e zbatuar në Shqipëri për të ulur sasinë e ushqyesve që derdhen në lumin e Tiranës, me anë të biofiltrimit në ligatina. Gjithashtu, u diskutua dhe mundësia e përhapjes së kësaj metode në vendet fqinje me Shqipërinë.
Dita e dyte e takimit ishte vizita në terren e ligatinës së ndërtuar në Lumin e Tiranës ku pjesëmarrësit patën mundësi të bëjnë pyetje, të vëzhgojnë procesin e biofiltrimit nga afër, biodiversitetin dhe ekosistemin e krijuar në ligatinë si dhe ndotjen e Lumit të Tiranës.
Pjesëmarrësit ishin mjaft të interesuar rreth mënyrës së si bimësia dhe mikroorganizmat në ligatinë bënin shpërbërjen dhe kapjen e ushqyesve të tepërt në ujërat e ndotur.
Takimi u përmbyll me diskutime rreth përsëritjes së projektit në vendet fqinje me Shqipërinë dhe ndotjes në Lumin e Tiranës.

Përfundimet nga takimi ishin:
• Rritja e ndërgjegjësimit mbi ndotjen e Lumit të Tiranës
• Përmirësim i mëtejshëm i ligatinës në Lumin e Tiranës
• Analiza dhe monitorime të mëtejshme të ligatinës
• Përsëritje e projektit në pika të tjera në Shqipëri dhe vendet fqinje
• Mundësi për organizimin e trajnimeve rreth metodave të ndërtimit të ligatinave për biofiltrim

[Meivis]

Duke marre parasysh gjendjen e lumit ne kohen ku ai ishte i paster shikohet qe niveli i ndotjes ka arritur ne nivele alarmante e cila perben nje rrezik per banoret qe jetojn aty prane duke supozuar qe bota e gjalle me nuk egziston ne keto ujra. .Duke menduar se gjatesia e ketij lumi eshte 74 km mendojm se ai has rruges shum habitate ku rriten organizma te gjalle pervec kesaj ky uji sherben dhe si vadites e cila perben nje problem serioz dhe per boten bimore.Derdhje e tij ne detin Adriatik serish eshte nje probem e cila shton ndotjen dhe rrezikun dhe ne kto ambjente.
Eshte per tu vleresuar puna dhe perpjekjet e atyre pak njerez qe perpiqen ta risjellin lumin ne gjendjen e meparshme dhe shpresojme me shume perpjekje nga instancat shteterore lidhur me ceshtjet qe prekin mjedisin